အညာေဒသ ထန္းမ်ိဳးမသုဥ္းေစရန္ သက္ဆုိင္ရာက ထိန္းသိမ္းေပးေစလို

                     စစ္ကိုင္းတုိင္းေဒသၾကီး မံုရြာခရိုင္ ေခ်ာင္းဦးျမိဳ ႔နယ္ ေရႊက်င္ေက်းရြာ 
ခ်င္တြင္းတာေပါင္အမွတ္ (ဆမ/၈၇)မွတ္တိုင္အနီးရွိ ထန္းေတာၾကီးမ်ားသည္ ယခုအခါ
အုတ္ဖုတ္ရန္ ထင္းအျဖစ္ ေန႔စဥ္ ခုတ္လွဲလ်က္ရွိရာ ေဒသအလွ ပ်က္စီးယုိယြင္းသြားမည္ကို
အညာေဒသခံ ျပည္သူမ်ားက အထူးစိုးရိမ္လ်က္ရွိေၾကာင္း သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္း
ေစာင့္ေရွာက္ေရးႏွင့္ သစ္ပင္စိုက္ပ်ိဳးေရးကြန္ယက္အဖြဲ႔မွ ဦးသက္ထြန္းက ေျပာၾကားခဲ႔သည္။
                    "အညာေဒသရဲ ႔အလွဟာ တမာနဲ႔ ထန္းပင္ၾကီးမ်ားပဲျဖစ္ပါတယ္။ အခုလို
ထန္းပင္ၾကီးေတြကို အုတ္ဖုတ္ထင္းအျဖစ္ ဆက္လက္ျပီး အသံုးျပဳေနမယ္ဆိုရင္ မၾကာခင္
ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္းမွာ ထန္းမ်ိဳးသုဥ္းသြားႏိုင္တဲ့အေျခအေနမွာ ရွိပါတယ္" ဟု ၄င္းက
ဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ႔သည္။

                    အဆုိပါ ေဒသတြင္ အေဆာက္အဦမ်ားကို တည္ေဆာက္ရာ၌ သဘာ၀
ပတ္၀န္းက်င္ကို ထိခိုက္ပ်က္စီးေစမႈ အနည္းဆံုးနည္းလမ္းျဖစ္သည့္ ပလတ္စတာဘိလပ္အုတ္
(အဂၤေတအုတ္)မ်ားကို သံုးစြဲမႈ အလြန္နည္းပါးျပီး ေျမသားမီးဖုတ္အုတ္ခဲမ်ားကို မိရုိးဖလာ
နည္းလမ္းအတုိင္း သံုးစြဲလ်က္ရွိရာ ေျမသားမီးဖုတ္အုတ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားမွာ အုတ္မီးဖုတ္ရန္
အတြက္ အညာေဒသ၏ အလွျဖစ္ေသာ ထန္းပင္ၾကီးမ်ားကို ၀ယ္ယူခုတ္လွဲ၍ ထင္းအျဖစ္
အသံုးျပဳေနျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
                   " ပံုမွန္အရြယ္အစားျဖစ္တဲ႔ ထန္းပင္ေတြကုိ အုတ္ဖိုေတြက က်ပ္ ၅၀၀၀ နဲ႔
၀ယ္တယ္။ ခုတ္လွဲခြဲစိတ္ခက က်ပ္ ၂၅၀၀ ျဖစ္တယ္။ ထန္းပင္အၾကီး အေသးေပၚ မူတည္ျပီး 
ေစ်းႏႈန္းကြာျခားခ်က္ေတာ့ ရွိပါတယ္" ဟု ထန္းပင္ကို ခုတ္လွဲ၍ ထင္းအျဖစ္ ျဖတ္ေတာက္လ်က္
ရွိေသာ ေဒသခံ တစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ႔သည္။
                     အညာေဒသ၏ အလွျမင္ကြင္းျဖစ္ေသာ ေဒသခံမ်ား၏ စား၀တ္ေနေရးအတြက္
တစ္ဖက္တစ္လမ္းမွ စြမ္းေဆာင္ေပးလ်က္ရွိသည့္ ထန္းပင္ၾကီးမ်ားသည္ ၄င္းတုိ႔၏ အရြက္မ်ား
ကို လူေနအိမ္မ်ား၏ အမိုးအကာအျဖစ္ အသံုးျပဳခဲ႔ၾကျပီး ထန္းရည္မ်ားကိုလည္း သကာ၊
ထန္းလ်က္အျဖစ္ အသံုးျပဳကာ မိသားစု၀င္ေငြအတြက္ အေထာက္အကူျပဳေပးလ်က္ရွိသည္။
ထိုထက္မက သစ္၊၀ါးရွားပါးလာမႈ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ ေနအိမ္တည္ေဆာက္ရာတြင္
သစ္သားအစားထိုး ထန္းပင္ခြဲသားျခမ္းမ်ားကို တြင္က်ယ္စြာ အသံုးျပဳေနရသည့္ အေျခအေန
မ်ားကိုလည္း ေဒသအခ်ိဳ ႔တြင္ ၾကံဳေတြ႔ေနရေၾကာင္း သိရပါသည္။

ျမ၀တီသတင္းဂ်ာနယ္(၁.၈.၂၀၁၃) ရက္ေန႔ ကျပအသံုးေတာ္ခံခဲ႔ေသာ ျပဇာတ္ ျဖစ္ပါသည္။

ထေနာင္းပင္တစ္ပင္ က်ပ္ဆယ္သိန္းအထိ ေပးဝယ္ေန

                     အညာေဒသမွာ ထေနာင္းပင္တစ္ပင္ကို က်ပ္ဆယ္သိန္းအထိ ေဈးေပး ဝယ္ယူေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
    “ကိုယ့္ဝန္းျခံေတြထဲမွာရွိတဲ့ ထေနာင္းပင္ ပင္ပ်ိဳေတြဝယ္တာ၊ အကိုင္းအလက္        လွရင္လွသလို ေဈးရတယ္၊ အပင္တအား ႀကီးတယ္ဆိုရင္ေတာ့ မဝယ္ဘူး”လို႔ ပုဂံ ဝက္ႀကီးအင္းေက်းရြာမွ ကိုျမင့္သန္းက ဖုန္းနဲ႔ ေျပာပါတယ္။
ထေနာင္းပင္ေတြကို လံုးပတ္ တစ္ေပ ေက်ာ္ေလာက္ရွိတဲ့ အပင္ေတြအထိ ဝယ္ ယူၾက
တယ္လို႔ သိရပါတယ္။
              “အပင္ သံုးေပအကြာေလာက္ ေလးေပေလာက္ကေန ေအာက္ကိုတူးတယ္၊
 ၿပီးရင္ အပင္ကို ပ်ဥ္ေတြနဲ႔႐ိုက္ၿပီး ေအာက္ေရေသာက္ျမစ္ကို ျဖတ္လိုက္တယ္၊ တစ္ပတ္ေလာက္ထားတယ္၊ ရွင္တယ္ဆိုရင္ ဝယ္တယ္၊ ေသသြားရင္ ထင္းျဖစ္သြားတယ္”လို႔ ကိုျမင့္သန္းက ေျပာပါတယ္။
အရမ္းမႀကီးတဲ့အပင္ေတြကို စမ္းၿပီး တူးၾကေပမဲ့ ေသဆံုးတာမ်ားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ပဲြစားေတြေျပာတာကေတာ့ မရွင္လို႔ေသသြားရင္ အရက္ခ်က္စက္႐ံုကို ေရာင္းစားတယ္လို႔ ေညာင္ဦးေဈးက ကိုစိုးသန္းလင္းကလည္း ေျပာပါတယ္၊
            “အညာေဒသရဲ႕အလွက ထေနာင္း တဲ့၊ ခုဆိုရင္ ေက်ာက္ပန္းေတာင္းဘက္
 သြားတဲ့ ကားလမ္းတစ္ေလွ်ာက္ တူးေနၾကတယ္၊ တကယ္ျပန္စိုက္ဖို႔ဆိုတာ မလြယ္ဘူး၊
 ႏွစ္ ၂၀ ေလာက္ အနည္းဆံုးစိုက္ရတာ၊ အရင္က အရက္ခ်က္တဲ့ဓေလ့ေပါ့၊ အရက္ခ်က္ရင္ အေခါက္ခြာၿပီးလုပ္တာရွိ တယ္၊ အပင္မတူးဘူး၊ ခုက အပင္တူးတာ၊ ေသတာပိုမ်ားေနတယ္”လို႔ ေညာင္ဦးေဈး ထဲမွ ကိုသန္းလင္းက ေျပာပါတယ္။
                 သဘာဝအေလ်ာက္ ေပါက္ေနတဲ့ ထေနာင္းပင္ေတြကို တူးတဲ့အဖဲြ႕ရွိသလို တခ်ိဳ႕ ကိုယ့္ယာခင္းထိပ္မွာရွိတဲ့အပင္ေတြကို ေရာင္းၾကတာပါ။ အပင္အေသးအႀကီး ေပၚမူတည္ၿပီး 
အနည္းဆံုး က်ပ္ သံုးသိန္းခဲြ ေလာက္အထိရတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
“ပဲြစားေတြက ဘယ္ကိုသယ္တယ္ဆို တာ မေျပာဘူး၊ ကားႀကီးေတြနဲ႔ လာတင္တာပဲ၊ ကရိန္းစက္ေတြနဲ႔တင္ၿပီး သယ္သြားတာ”လို႔ ကိုျမင့္သန္းက ေျပာပါတယ္။
                အင္ၾကင္းေက်ာက္တူးတာ ေခတ္ထ ခဲ့သလို အခုထေနာင္းပင္ေခတ္
 ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ သည္အတိုင္း ဆက္တူးေနမယ္ဆိုရင္ အညာအလွတစ္ခု ျဖစ္တဲ့ ထေနာင္းပင္ေတြ ေပ်ာက္ကြယ္သြားႏိုင္တယ္လို႔လည္း ေဒသခံတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ကိုစိုးသန္းလင္းက ေျပာပါတယ္။


ကုမုျဒာ ဂ်ာနယ္ပါ ျပဇာတ္ျဖစ္ပါသည္။

ခ်င္းတြင္းျမစ္အတြင္း စည္းကမ္းမဲ႔အမႈိက္စြန္႔ပစ္ျခင္းမ်ားေၾကာင့္ ေရယာဥ္ပို႔ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ရလ်က္ရွိ

               ခ်င္းတြင္းျမစ္သည္ ယခုအခါ ျမစ္ေရၾကီးသည့္ အခ်ိန္ကာလသို႔ ေရာက္ရွိေနျပီး
ေရယာဥ္မ်ား ခုတ္ေမာင္းသြားလာရာတြင္ ျမစ္အတြင္း စြန္႔ပစ္ထားေသာ အမႈိက္မ်ား စီးေမ်ာ
လာမႈေၾကာင့္ ေရယာဥ္၌ တပ္ဆင္အသံုးျပဳရသည့္ ေရယက္ပန္ကာႏွင့္ တက္မၾကီးတုိ႔ကို
ရစ္ပတ္မိျပီး ေရယာဥ္အႏၲရာယ္ျဖစ္ေပၚလာမည္ကို အလြန္စိုးရိမ္လွ်က္ရွိေၾကာင္း မံုရြာ-
ဟုမၼလင္း ကုန္တင္အျမန္ေရယာဥ္လုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦးက ေျပာၾကားခဲ႔သည္။

            "  ျမစ္ေၾကာင္းအလယ္မွာ ခုတ္္ေမာင္းရတာက အခက္အခဲမရွိပါဘူး။ကမ္းက 

စထြက္တဲ႔အခ်ိန္မွာ အထူးဂရုစိုက္ျပီး ထြက္ရတယ္ ။  ျမစ္ထဲမွာ စြန္႔ပစ္ထားတဲ႔ အမႈိက္ေတြက  

ပန္ကာနဲ႔ တက္မကို ရစ္ပတ္ျပီး ေရယာဥ္တစ္စင္းလံုးကို ဒုကၡေပးႏုိင္တဲ႔အတြက္ေၾကာင့္

ျဖစ္ပါတယ္"ဟု ၄င္းေရယာဥ္လုပ္ငန္းရွင္က ဆက္လက္ေျပာၾကားခဲ႔သည္။ကုန္စည္ပို႔ေဆာင္ေရး

 ေရယာဥ္မ်ားႏွင့္ ခရီးသည္တင္ေရယာဥ္မ်ား စုေ၀းဆုိက္ကပ္ရာ မံုရြာျမိဳ ႔ ဆိပ္ကမ္းတေလ်ွာက္

 ေနရာအႏွံ႔တြင္ ျမစ္ေၾကာင္းအတြင္း အမႈိက္မ်ား စြန္႔ပစ္ထားသည္ကုိ အခ်ိန္အခါမေရြး

 ျမင္ေတြ႔ေနရသည္။ အလံုဆိပ္ကမ္း ေရကင္းအမွတ္(၂၂) ေနရာမွစတင္၍ ေအာင္ေဇယ်ဳံ

ဇက္ကူးတို႔ဆိပ္အထိ အမႈိက္မ်ား စြန္႔ပစ္ထားရာ ေဆြးေျမ ႔ပ်က္စီးရန္လြယ္ကူသည့္ အမႈိက္အမ်ိဳးအစားမ်ားပါ၀င္သကဲ႔သို႔ အ၀တ္စုတ္အမႈိက္မ်ားႏွင့္ ပလတ္စတစ္အမႈိက္မ်ားလည္း ပါ၀င္သည္။

             " ျမစ္ထဲကို စြန္႔ပစ္လိုက္တဲ႔ အမႈိက္ေတြက ေရယာဥ္ေတြကို ဒုကၡေပးေစႏုိင္သလုိ

 ျမစ္ရဲ ႔ၾကမ္းျပင္ကိုလည္း ျမင့္တက္ေစႏုိင္ပါတယ္။ ေရစီးေရလာကို ထိခို္က္ေစႏုိင္ျပီး

 ေရၾကီးေရလွ်ံျဖစ္ရတဲ႔အေၾကာင္းအရင္းေတြထဲမွာ ျမစ္ေၾကာင္းအတြင္း စည္းကမ္းမဲ႔အမႈိက္

စြန္႔ပစ္တဲ႔အတြက္လည္း ပါ၀င္ေနပါတယ္"ဟု ဘူမိေဗဒကြ်မ္းက်င္ ပညာရွင္တစ္ဦးက

 ျမစ္ေၾကာင္းအတြင္း အမႈိက္မ်ား စြန္႔ပစ္ျခင္းႏွင့္ပတ္သက္္၍ ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္ေပၚလာႏုိင္

သည့္ ေဘးထြက္ဆုိးက်ိဳးမ်ားအေၾကာင္းကို ယင္းကဲ႔သုိ႔ ေျပာၾကားခဲ႔သည္။ ကုန္တင္ေရယာဥ္ တက္မကိုင္ၾကီးမ်ားသည္ မံုရြာဆိပ္ကမ္းမွေန၍ ေရယာဥ္မ်ား ထြက္ခြာျခင္းမျပဳမီ ေရယာဥ္

တက္မႏွင့္ ေရယက္ပန္ကာမ်ားကို အထူးဂရုျပဳစစ္ေဆးျပီးမွ ေမာင္းႏွင္ထြက္ခြာၾကရသည္။

 ျမစ္ေၾကာင္းအတြင္း စြန္႔ပစ္ထားရွိသည့္ အမႈိက္မ်ားသည္ ျမစ္ေရၾကီးသည့္ ယခုလုိအခ်ိန္

ကာလတြင္ ေရစီးအတြင္္၌ ေမ်ာပါလာျပီး ေရယက္ပန္ကာမ်ားႏွင့္ တက္မၾကီးမ်ားကို ျငိတြယ္

ရစ္ပတ္ကာ ထိန္းခ်ဳပ္ထားသကဲ႔သို႔ ျဖစ္ေစျပီးအႏၲရာယ္တစ္စံုတစ္ရာ ျဖစ္ေပၚလာႏုိင္သည့္

အတြက္ေၾကာင့္ ေရယာဥ္အုပ္မ်ား ေရယာဥ္ေမာင္းႏွင္သည့္အခါ အထူးဂရုျပဳေမာင္းႏွင္ေနရ

ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရပါသည္။

 

 ျမ၀တီ သတင္းဂ်ာနယ္ပါ ျပဇာတ္ျဖစ္ပါသည္။

ေရႊသဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လိုင္းျဖတ္သန္းသြားသည့္ ျမိဳ ႔နယ္မ်ားရွိ ေဒသခံမ်ား၏ လူေနမႈဆိုင္ရာစစ္တမ္းႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ထိခုိက္မႈဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာအား ယခုလအတြင္းထုတ္ျပန္မည္

             ရခုိင္ျပည္နယ္ ေက်ာက္ျဖဴျမိဳ ႔နယ္ရွိ မေဒးကြ်န္းမွ တရုတ္ႏုိင္ငံသို႔ တင္ပို႔မည့္ 
ေရႊသဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လုိင္း ျဖတ္သန္းရာ ျမိဳ ႔နယ္ေပါင္း ၂၁ ျမိဳ ႔နယ္ရွိ ေဒသခံမ်ား၏
လူေနမႈ ဘ၀ပ်က္စီးမႈမ်ား၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ထိခုိက္မႈ ဆုိင္ရာစစ္တမ္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္
သည့္ အစီရင္ခံစာအား ယခုလအတြင္း ထုတ္ျပန္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ထိုင္းႏိုင္ငံအေျခ
စိုက္ ေရႊသဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔မွ ဦး၀င္းေအာင္က ေျပာၾကားသည္။
              ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ျမိဳ ႔နယ္ေပါင္း ၂၁ ျမိဳ ႔နယ္အား ျဖတ္သန္းသြားသည့္ ေရႊသဘာ၀
ဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လိုင္းမွာ ပိုက္လိုင္းတေလ်ာက္တြင္ ေနထိုင္ေသာ ေဒသခံျမန္မာျပည္သူမ်ား၏
ထိခိုက္နစ္နာမႈမ်ားကို အျပီးသတ္ ေျဖရွင္းျခင္း မျပဳရေသးမီ အခ်ိန္တြင္ ပိုက္လုိင္းမွ သဘာ၀
ဓာတ္ေငြ႔အား တရုတ္ႏုိင္ငံသို႔ တင္ပို႔ေနျပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။
             " အခု က်ေနာ္တုိ႔အဖဲြ႔က စီမံကိန္းတေလ်ာက္မွာ ရွိေနတဲ႔ ေဒသခံျပည္သူ
လူထုနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးေနပါတယ္္။ စီမံကိန္းတေလ်ာက္မွာရွိတဲ႔ ေဒသခံအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ ႔
တင္ျပခ်က္နဲ႔ က်ေနာ္တို႔အဖြဲ႔ရဲ ႔ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကို အစီရင္ခံစာအျဖစ္ ထုတ္ျပန္ပါမယ္" ဟု
ဦး၀င္းေအာင္က ဆုိသည္။
               ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း တရုတ္ႏုိင္ငံပိုင္ CNPC ကုမၸဏီမွ ၀င္ေရာက္ျမွပ္ႏွံသည့္
ေရႊသဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔စီမံကိန္းေၾကာင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ပ်က္စီးမႈ၊ လူ႔အခြင့္အေရး
ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားႏွင့္ စစ္တပ္တုိးခ်ဲ ႔ခ်ဳပ္ကိုင္လာမႈမ်ားအား ျပည္သူမ်ား ခံစားေနရသည္။
ယင္းဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လိုင္းသည္ ဇီ၀မ်ိဳးကြဲမ်ား ေပါၾကြယ္၀သည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ျမိဳ ႔နယ္ေပါင္း
၂၁ ျမိဳ ႔နယ္အား ျဖတ္သန္းသြားသည့္အတြက္ သစ္ေတာမ်ားကို ႏွစ္ျခမ္းပိုင္းျခားပစ္လိုက္

သည့္အျပင္ ပိုက္လိုင္းျဖတ္သန္းရာ ေဒသတေလွ်ာက္တြင္ ကမ႓ာေပၚတြင္ ၁၀ ခုေျမာက္
ထိခုိက္နစ္နာမႈအရွိဆံုး သစ္ေတာ ျဖစ္လာေစသည့္အျပင္ သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈမ်ားလည္း
ထပ္မံျဖစ္ေပၚေစေၾကာင္း ေရႊသဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔၏ ယခင္ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ
သိရသည္။
          ေရႊသဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လိုင္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ေဒသခံမ်ားအေပၚ ထိခိုက္နစ္နာမႈ
မ်ား ဆက္လက္မျဖစ္ေပၚေစေရးႏွင့္ သယံဇာတ ထုတ္လုပ္မႈမ်ား ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ

လုပ္ေဆာင္ေရး တြန္းအားေပးႏုိင္ရန္ ညီညြတ္ေသာ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ား ဖက္ဒရယ္
ေကာင္စီ ( UNFC ) ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈမ်ား ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ထိုင္းႏိုင္ငံ
အေျခစိုက္ ေရႊသဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔မွ ဦး၀င္းေအာင္က ေျပာၾကားသည္။
        ေရႊသဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ပိုက္လိုင္းအတြက္ လယ္ယာေျမေလ်ာ္ေၾကးမ်ားေပးရန္၊နစ္နာမႈ
မ်ားအား ကုစားရန္ စေသာ အခ်က္မ်ားကို စီမံကိန္းလုပ္ေဆာင္သည့္ တရုတ္ႏုိင္ငံပိုင္ CNPC 
ကုမၸဏီထံ ေတာင္းဆိုမႈမ်ား ရွိခဲ႔ေသာ္လည္း သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔မ်ား စတင္ပို႔ေဆာင္ေနသည့္
လက္ရွိကာလအထိ ထူးျခားမႈမရွိသည့္အျပင္ မေဒးကြ်န္းမွ ေဒသခံ ၁၀ ဦးမွာ နစ္နာမႈမ်ား
အတြက္ ေတာင္းဆိုရင္း တရားစြဲဆိုခံေနရေၾကာင္း သိရသည္။

Weekly Eleven News Journal ၏ စင္တင္ျပဇာတ္ျဖစ္ပါသည္။

အၾကမ္းဖက္မႈ ျမင့္တက္ျခင္းႏွင့္ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲျခင္း ဆက္ႏြယ္ေနႏုိင္ေၾကာင္း သိပၸံပညာရွင္မ်ား ေလ့လာေတြ႔ရွိ

             ရာသီဥတု ပူေႏြးျခင္းႏွင့္ ကမ႓ာတစ္၀ွမ္း အၾကမ္းဖက္မႈ ျမင့္တက္ဆက္ႏြယ္ေနႏုိင္
ေၾကာင္း Science ဂ်ာနယ္တြင္ ေဖာ္ျပပါရွိခဲ႔သည့္ အေမရိကန္သိပၸံပညာရွင္မ်ား၏ ေလ့လာ
ေတြ႔ရွိမႈက သံုးသပ္ခဲ႔သည္။
              အပူခ်ိန္ အနည္းငယ္ ေျပာင္းလဲရံုမွ် ၊ မိုးေရခ်ိန္အနည္းငယ္ ေျပာင္းလဲရံုမွ်ႏွင့္
အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား၊ အဓမၼျပဳက်င္႔မႈမ်ား ၊ လူသတ္မႈမ်ား ျမင့္တက္ျခင္း ၊ စစ္ပဲြမ်ား ၊ အုပ္စုဖြဲ႔
ပဋိပကၡမ်ား ျမင့္တက္ျခင္းတို႔ ဆက္ႏြယ္ေနေၾကာင္း ပရင္စတန္တကၠသိုလ္ႏွင့္ ဘာကေလ
ကာလီဖုုိးနီးယားတကၠသုိလ္ သုေတသန ပညာရွင္မ်ားက သတိေပးခဲ႔သည္။ လက္ရွိရာသီ
ဥတုေျပာင္းလဲမႈအတိုင္းဆုိပါက ကမ႓ာသည္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ပိုမ်ားလာႏိုင္ေသာ ေနရာ
တစ္ခုျဖစ္လာဖြယ္ ရွိေၾကာင္း သုေတသနပညာရွင္မ်ားက ေျပာၾကားခဲ႔သည္။
               ကာလီဖိုးနီးယားတကၠသုိလ္က မာရွယ္ဘက္က " က်ေနာ္တို႔ ေစာင့္ၾကည့္ခဲ႔တဲ႔
ကမ႓ာ႔တုိက္ၾကီးအားလံုးနဲ႔ အခ်ိန္တုိင္းမွာ ဆက္ႏြယ္မႈတစ္ခု ျဖစ္ေနပါတယ္။ ရာသီဥတုေျပာင္း
လဲမႈနဲ႔ ပဋိပကၡေတြၾကား က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ခဲ႔တဲ႔ ဆက္ႏြယ္မႈက ၾကီးမားပါတယ္" ဟု ေျပာၾကား
ခဲ႔သည္။
               သုေတသနပညာရွင္မ်ားသည္ ကမ႓ာတစ္၀ွမ္းမွ ေလ့လာမႈေပါင္း ၆၀ ကို စူးစမ္းခဲ႔
ရာ ႏွစ္ေပါင္းရာႏွင့္ခ်ီၾကာေသာ အခ်က္အလက္မ်ား ပါ၀င္ခဲ႔ေၾကာင္း သိရသည္။
               အိႏိၵယတြင္ မိုးေခါင္ေရရွားသည့္ ကာလ၌ အိမ္တြင္းအၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ျမင့္တက္
ခဲ႔ျပီး အေမရိကန္တြင္ အပူလႈိင္းျဖတ္စဥ္ အဓမၼျပဳက်င္႔မႈႏွင့္ လူသတ္မႈမ်ား ျမင့္တက္ခဲ႔ေၾကာင္း
အခ်က္အလက္မ်ားက ေဖာ္ျပခဲ႔သည္။ ဥေရာပတြင္ လူမ်ိဳးေရး ပဋိပကၡမ်ား ျဖစ္ပြားမႈႏွင့္ အာဖရိ
တြင္ ျပည္တြင္းစစ္မ်ား ျဖစ္ပြားမႈသည္ အပူခ်ိန္ျမင့္တက္မႈႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ေနေၾကာင္း ေလ့လာ
ေတြ႔ရွိမႈက တင္ျပခဲ႔သည္။
              ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈႏွင့္ အၾကမ္းဖက္မႈ ဆက္ႏြယ္ျခင္းကို နားလည္ရန္ ၾကိဳးပမ္းေန
ၾကေၾကာင္း သုေတသနပညာရွင္မ်ားက ေျပာၾကားခဲ႔သည္။ " အဓိကက်တဲ႔အခ်က္တစ္ခ်က္က
ေတာ့ စီးပြားေရးအေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္ႏုိင္ဖြယ္ရွိပါတယ္။ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲရင္ ကမ႓ာတ၀န္း
က စီးပြားေရးအေျခအေနကို သက္ေရာက္တယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တုိ႔ သိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္
ကမ႓ာရဲ ႔ စိုက္ပ်ိဳးေရးအေျခခံေနရာေတြမွာပါ "  ဟု မစၥတာဘက္က ေျပာၾကားခဲ႔သည္။
               ကမ႓ာ႔အပူခ်ိန္သည္ ၂ ဒီဂရီဆဲလ္စီးယပ္စ္ ျမင့္တက္ႏိုင္္ဖြယ္ရွိရာ အခ်ိဳ ႔ေဒသမ်ားတြင္
အုပ္စုဖြဲ႔ပဋိပကၡ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈံးခန္႔ ျမင့္တက္ႏုိင္ေၾကာင္း သိပၸံပညာရွင္မ်ားက ခန္႔မွန္းထားသည္။

REF; AFP

Weekly Eleven Journal ပါ ျပဇာတ္ျဖစ္ပါသည္

ေမာ္ေတာ္ကားမီးခိုးေငြ႔ေၾကာင္႔ ေလထုညစ္ညမ္းမႈ တုိင္းတာသည့္ စက္ပစၥည္းကိရိယာ မရွိေသး

                           ရန္ကုန္ျမိဳ ႔အတြင္း ကားအစီးေရ သိသိသာသာ မ်ားျပားလာေသာ္လည္း ထိုကားမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာႏုိင္သည့္ ေလထုညစ္ညမ္းမႈကို တိုင္းတာႏုိင္ေသာ စက္ပစၥည္း
ကိရိယာမ်ားျပည္တြင္းတြင္ မရွိေသးေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။

               အစိုးရသစ္လက္ထက္ ကားတင္သြင္းခြင့္ဆုိင္ရာ မူ၀ါဒမ်ား ေလွ်ာ့ခ်လိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ရန္ကုန္ျမိဳ ႔တြင္ မွတ္ပံုတင္ထားသည့္ ကားစီးေရေလးသိန္းေက်ာ္ရွိလာျပီး တစ္ႏုိင္ငံလံုးတြင္
 ကားစီးေရ သံုးသန္းေက်ာ္သြားျပီျဖစ္ေၾကာင္း ကုန္းလမ္းပို႔ေဆာင္ေရးဦးစီးဌာန၏ ထုတ္ျပန္
ခ်က္အရ သိရသည္။ "ကားေတြမ်ားလာတာ မွန္ေပမယ့္ ကားေတြကေန ထြက္တဲ႔ အေငြ႔ေတြကို
တုိင္းတာႏုိင္တဲ႔စက္ပစၥည္းေတြ မရွိေသးတဲ႔အတြက္ ဘယ္လိုမ်ိဳး သက္ေရာက္မႈေတြရွိေနႏုိင္လဲ
ဆုိတာ မေျပာႏုိင္ေသးပါဘူး"ဟု လုပ္ငန္းခြင္က်န္းမာေရးညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာျမင့္သိန္း
က ေျပာသည္။

               ကားစီးေရမ်ားျပားလာေသာ္လည္း တစ္ဖက္တြင္ ယခုတင္သြင္းလာသည့္ ကားမ်ားမွာ ေမာ္ဒယ္ျမင့္ကားမ်ားျဖစ္သည့္အတြက္ ယခင္ကားေဟာင္းမ်ားကဲ႔သို႔ မီးခုိး
ထြက္သည့္ပမာဏ နည္းပါးမႈေၾကာင့္ ေလထုအားဆိုးရြားစြာထိခိုက္မႈမရွိႏုိင္ေၾကာင္းလုပ္ငန္းခြင္
က်န္းမာေရး အျငိမ္းစားညႊန္ၾကားေရးမွဴး တစ္ဦးကလည္း ေျပာသည္။ ျပည္တြင္းတြင္
 ေမာ္ေတာ္ယာဥ္မ်ား၏ အိတ္ေဇာပိုက္မ်ားမွ ထြက္ရွိေသာကာဗြန္မိုေနာက္ဆုိက္ဓာတ္ေငြ႔အား တုိင္းတာသည့္စက္ပစၥည္းရွိခဲ႔ေသာ္လည္းယခုအခ်ိန္မွာထိုစက္ပစၥည္းမ်ား ေကာင္းစြာအလုပ္
မလုပ္ႏုိင္္ေတာ့သည့္အတြက္ တိက်သည့္အခ်က္အလက္မထုတ္ေပးႏုိင္္ေၾကာင္းသိရသည္
။ ျပည္တြင္းရွိဌာနဆုိင္ရာအဖြဲ႔အစည္းအခ်ိဳ႔ႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာမွ ပညာရွင္မ်ားပူးေပါင္း၍ ရန္ကုန္ျမိဳ ႔၏ ေလထုအရည္အေသြးအား လာမည့္လအတြင္း သုေတသနျပဳလုပ္ရန္ စီစဥ္ေနေၾကာင္း သိရပါသည္။ရန္ကုန္ျမိဳ ႔ရွိ ကားအစီးေရမွာလည္း ႏွစ္ပိုင္းအတြင္း သိသိသာသာ တုိုးလာျပီး ယခုအခါအစီးေရ ေလးသိန္းေက်ာ္ရွိေနျပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ကမၻာက်န္းမာေရးအဖြဲ႔၏
သုေတသနစာရင္းမ်ားအရ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ကကမၻာတစ္၀န္းလံုးတြင္ ေလထုညစ္ညမ္းမႈေၾကာင့္
 ေသဆံုးခဲ႔သူေပါင္း ၃ ဒသမ ၂ သန္းရွိခဲ႔ေၾကာင္း သိရပါသည္။

     ၇ ရက္သတင္းဂ်ာနယ္ပါ ျပဇာတ္ျဖစ္ပါသည္။

သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိခိုက္မႈစစ္တမ္း (EIA) လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ား အေပၚ ပညာရွင္ႏွင့္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား၏ အျမင္

                     ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးႏွင့္သစ္ေတာေရးရာ၀န္ၾကီးဌာနၾကီးၾကပ္ရမည့္
ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးဥပေဒကို ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ မတ္လ ၃၀ ရက္တြင္အတည္ျပဳျပဌာန္း
ျပီးေနာက္ နည္္းဥပေဒမ်ားထြက္ရွိေရးဆြဲေနစဥ္ကာလအတြင္း လုပ္ငန္းအမ်ိဳးအစားေပါင္း
၂၇၂ခုလိုက္နာရမည့္ကနဦးပတ္၀န္းက်င္ဆန္းစစ္ျခင္းႏွင့္ ပတ္၀န္းက်င္ထိခုိက္မႈဆန္းစစ္ျခင္း
လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမူၾကမ္းကို ၀န္ၾကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ခဲ႔သည္။
                    အဆုိပါ ထုတ္ျပန္ခ်က္သည္ တစ္ၾကိမ္တစ္ခါမွအေတြ႔အၾကံဳမရွိခဲ႔သည့္
 ျမန္မာလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအတြက္ အခ်ိန္ယူ အသိပညာေပးရမည့္လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ား ျဖစ္သည္။
ထုတ္ျပန္ထားသည့္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းကို အျခားအိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံေလးႏုိင္ငံမွ သဘာ၀
ပတ္၀န္းက်င္ထိခိုက္မႈစစ္တမ္း (EIA) ဥပေဒကို  နမူနာယူကာ ေရးဆြဲထားျခင္း ျဖစ္သည္။
EIAလုပ္ေဆာင္ရမည့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးပညာရွင္မ်ားပါ၀င္သည့္
တတိယအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ကုမၸဏီမ်ား ေပၚေပါက္လာမည္ျဖစ္သည္။
           ထုိ႔ေၾကာင့္ ေရးဆြဲေနသည့္EIAလုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ျပီးလုပ္ငန္းရွႈင္မ်ား၊
ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးလႈပ္ရွားသူမ်ား၊ဌာနဆုိင္ရာ၏အျမင္မ်ားကိုစုစည္းေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

ဦးေနေအး(ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္၊ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးဦးစီးဌာန)

                      ပတ္္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးနည္းဥပေဒကို လႊတ္ေတာ္ကအတည္ျပဳခ်က္ကို
 ေစာင့္ဆုိင္းေနတယ္။ ဒီလိုခဏတာအေတာအတြင္း လုပ္ငန္းရွင္ေတြကိုခ်ျပတာပါ။ နည္းဥပေဒ
ထုတ္ျပန္ျပီးတဲ႔အခါမွ ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ရမယ့္ ကိစၥေတြကို တင္ျပတာပါ။ on going
 သြားေနတဲ႔ ပေရာဂ်က္ေတြမွာ ကနဦး သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆန္းစစ္ျခင္းလုပ္ငန္း၊ 
EIA လုပ္ေဆာင္ရမယ့္အပိုင္းေတြရွိသလို ဒီလို ထုတ္ျပန္ထားတဲ႔ EIA လုပ္ထံုးလုပ္နည္းအတုိင္း
EMP(Environmental Management Plan) ေတြလည္း ေရးဆြဲရမွာျဖစ္ပါတယ္။ 

ဦးသီဟေဇာ္လင္း(မိုးထိမိုးမိ သတၱဳတူးေဖာ္သည့္လုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္ေနသည့္
National Prosperity Gold Production Group Ltd. မွမန္ေနဂ်င္းဒါရိုက္တာ) 

                          ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးဥပေဒအပါအ၀င္ ဒီလို လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ 
ထြက္လာတာ ၾကိဳဆုိပါတယ္။ ကုမၸဏီကေတာ့ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆုိင္ရာ ကိစၥရပ္ေတြကို
 ဦးစိုးသူရထြန္းတုိ႔လို ပညာရွႈင္ေတြငွားျပီး ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ ပတ္၀န္းက်င္ေရးရာေတြကုိ
 ေဆာင္ရြက္ေနေတာ့ လုိက္နာရမယ့္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြက ျပႆနာမရွိဘူး။ ခြင့္ျပဳမိန္႔
အပုိင္းမွာ ၾကန္႔ၾကာသြားေတာ့မယ့္ဟာကုိပဲ စိတ္ပူတာပါ။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆိုေတာ့ ခြင့္ျပဳခ်က္ရမွ သတၱဳတူးေဖာ္ေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ အသံုးျပဳရမယ့္ လုပ္ငန္းသံုးပစၥည္းေတြ ၀ယ္ရမယ့္
အျခားကိစၥေတြလည္း လုပ္ရဖို႔ရွိတယ္။ ေနာက္ပိုင္းဆုိရင္MIC (ျမန္မာရင္းႏွီးျမွပ္ႏွံမႈေကာ္မရွင္)
မွာ လုပ္ငန္းစာခ်ဳပ္တင္ရင္ ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးႏွင့္ သစ္ေတာေရးရာ၀န္ၾကီးဌာနက ခြင့္ျပဳခ်က္လိုတာကို။တုိင္းျပည္ဖြ႔ံျဖိဳးေရးလုပ္တဲ႔အခါ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ အနည္းနဲ႔အမ်ား 
ထိခုိက္မယ္။ဒါေပမဲ႔ တစ္ဖက္ကလည္း အလုပ္အကိုင္အခြင္႔အလမ္း၊အက်ိဳးအျမတ္ကုိ ခ်ိန္္ထိုးျပီး လုပ္ၾကတာေပါ့ေလ။

ဦးေအာင္မင္း(အေထြေထြဒါရိုက္တာ Myanmar Marketing and Research company)

                        EIAလုပ္တဲ႔ တတိယအဖြဲ႔အစည္းေတြအျဖစ္ ၀န္ၾကီးဌာနဆီမွတ္ပံုတင္
တဲ႔အခါ ျပည္တြင္း ၊ျပည္ပလုိ ေဖာ္ျပထားတာ မရွိပါဘူး။အဲဒီမွာတကယ္လုပ္ေနတဲ႔
စီမံကိန္းၾကီးေတြမွာဆုိရင္ ႏုိင္ငံျခားကုမၸဏီက လုပ္တာမ်ားေတာ့ ျမန္မာျပည္က 
ကုမၸဏီေတြဟာ ႏုိင္ငံျခားကုမၸဏီေတြကုိတစ္ဆင့္လုပ္ခုိင္းရပါတယ္။ ျပည္ပကုမၸဏီေတြ
EIA ကုမၸဏီေထာင္မယ္ဆုိရင္ ဘယ္လိုသတ္မွတ္ခ်က္ေတြပါလဲဆုိတာ သိခ်င္ပါတယ္။

ဦးတင္သန္း(သဘာ၀ပတ္္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးပညာရွႈင္ Myanmar Conservation 
Liasion,WWF GMP Patron,Rakhine Thahaya Association)

                           EIA လုပ္မယ့္အခါ စိုးရိမ္မႈရွိပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာ 
အခုျဖစ္ပ်က္ေနတဲ႔ ကိစၥရပ္ေတြမွာ လုပ္ငန္းစီမံကိန္းေတြမွာ EIA ကို ဘယ္သူေတြ လုပ္ေနမွန္းလည္းမသိဘူး။ ဘယ္အခ်ိန္က စလုပ္ေနလဲမသိဘူး။ အခု နမူနာေျပာရရင္
ထား၀ယ္ပေရာဂ်က္မွာ ခ်ဴလာေလာင္ကြန္တကၠသိုလ္က လုပ္တယ္။  မသိလုိက္ဘူး။
အခု ျမန္မာျပည္မွာလုပ္မယ့္ EIA ဆန္းစစ္ကုမၸဏီေတြဟာ အမ်ိဳးသားေရးစိတ္ဓာတ္အေနနဲ႔ လုပ္သင့္တယ္။

ဦးေန၀န္းေပၚ (အင္းေလးပေရာဂ်က္တာ၀န္ခံ၊အျငိမ္းစား သစ္ေတာပညာရွင္ UNDP)

                ဒီ EIA ဟာ ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး ပုဒ္မ ၄၂ အရ လုပ္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ 
အဲဒီမွာေတာ့ အစိုးရအဖြဲ႔ရဲ ႔ အတည္ျပဳခ်က္လိုပါတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ အေတြ႔အၾကံဳအရ
 ေျပာရရင္ အစုအဖြဲ႔ပိုင္ သစ္ေတာတည္ေထာင္ျခင္း ညႊန္ၾကားခ်က္ထြက္ပါတယ္။ 
ဒီညႊန္ၾကားခ်က္ဟာ ေတာ္ေတာ္ေလး ေကာင္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဥပေဒအရ ယွဥ္ေျပာတဲ႔အခါ အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။ ထုိ႔အတူပဲ ဒီ EIA လုပ္ရမယ့္ ကိစၥဟာ ပရိုစီဂ်ာ မဟုတ္ဘဲ Law 
and rule အေနနဲ႔လုပ္သင့္တယ္လုိ႔ အၾကံျပဳပါတယ္။ အဲ႔ဒီလို မလုပ္ဘူးဆိုရင္ CFI  တို႔ိလိုမ်ိဳး ထိေရာက္မႈအားနည္းမယ္။ အသက္၀င္မႈ အားနည္းႏုိင္တယ္လုိ႔ ျမင္ပါတယ္။